I\/E nderuar zot\u00ebri\/zonj\u00eb,
Me rastin e 26 qershorit \u2013 Dit\u00ebs Nd\u00ebrkomb\u00ebtare n\u00eb P\u00ebrkrahje t\u00eb Viktimave t\u00eb Tortur\u00ebs, organizatat partnere \u2013 Nisma e t\u00eb Rinjve p\u00ebr t\u00eb Drejtat e Njeriut nga Mali i Zi (YIHRMN), Qendra Shqiptare e Rehabiltimit t\u00eb Traum\u00ebs dhe Tortur\u00ebs (ARCT), Nisma e t\u00eb Rinjve p\u00ebr t\u00eb drejtat e njeriut nga Serbia (YIHRSR) dhe K\u00ebshilli Nd\u00ebrkomb\u00ebtar p\u00ebr Rehabilitimin e Viktimave t\u00eb Tortur\u00ebs IRCT, ftojn\u00eb institucionet kompetente n\u00eb Mal t\u00eb Zi, Shqip\u00ebri dhe Serbi q\u00eb t\u00eb respektojn\u00eb t\u00eb drejt\u00ebn e rehabilitimit t\u00eb viktimave t\u00eb tortur\u00ebs dhe p\u00ebr t\u00eb luftuar me efikasitet kund\u00ebr mosnd\u00ebshkimit.
Edhe pse tortura sistematike nuk ekziston n\u00eb k\u00ebto tre vende, p\u00ebr fat t\u00eb keq duhet t\u00eb p\u00ebrmendim se nj\u00eb num\u00ebr i rasteve individuale t\u00eb tortur\u00ebs dhe t\u00eb dhun\u00ebs, t\u00eb cil\u00ebt kan ndodhur n\u00eb t\u00eb kaluar\u00ebn, kan\u00eb mbetur t\u00eb pahetuar, nd\u00ebrsa dhunuesit ende nuk jan\u00eb ndjekur. Mekanizmat adekuate p\u00ebr p\u00ebrkrahjen e viktimave t\u00eb tortur\u00ebs ende nuk jan\u00eb zhvilluar n\u00eb ndonj\u00eb nga k\u00ebto tre vende. Viktimat e tortur\u00ebs ende kan nevoj\u00eb p\u00ebr rehabilitim, dhe shteti e shoq\u00ebria duhet t\u00eb sigurojn\u00eb dhe t\u00eb krijojn\u00eb mekanizma p\u00ebr p\u00ebrkrahje efikase n\u00eb procesin e restaurimit t\u00eb dinjitetit.
YIHR MN ka regjistruar disa raste t\u00eb tortur\u00ebs ku institucionet kompetente shtet\u00ebrore nuk kan\u00eb kryer hetime t\u00eb shpejta, efikase dhe efektive t\u00eb cilat do t\u00eb \u00e7ojn\u00eb deri te sanksionimi i t\u00eb gjith\u00eb shkel\u00ebsve t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut. Jan\u00eb regjistruar edhe rastet ku procedurat gjyq\u00ebsore kan\u00eb zgjatur p\u00ebr nj\u00eb koh\u00eb t\u00eb gjat\u00eb, sipas raporteve t\u00eb abuzimit dhe trajtimit \u00e7njer\u00ebzor apo nd\u00ebshkimit. Institucionet kompetente, kryesisht prokuroria, nuk kan b\u00ebr\u00eb nj\u00eb hetim t\u00eb shpejt, efikas dhe efektiv t\u00eb t\u00eb gjitha akuzave dhe shkeljeve t\u00eb t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut nga ana e oficer\u00ebve t\u00eb policis\u00eb. Vendimi i fundit i Gjykat\u00ebs Evropiane p\u00ebr t\u00eb Drejtat e Njeriut lidhur me Malin e Zi \u2013 Miliq\/Nikeziq, tregoi se mekanizmat q\u00eb do t\u00eb garantojn\u00eb hetim efikas dhe sanksionimin e t\u00eb gjith\u00eb shkel\u00ebs\u00ebve e t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut, ende nuk jan\u00eb themeluar n\u00eb Mal t\u00eb Zi. Ky \u00ebsht\u00eb hapi i par\u00eb drejt rikthimit t\u00eb dinjitetit t\u00eb viktimave.
N\u00eb Shqip\u00ebri, \u00e7\u00ebshtja e rehabilitimit t\u00eb viktimave t\u00eb tortur\u00ebs dhe keqtrajtimit \u00ebsht\u00eb nj\u00eb realitet kompleks me t\u00eb cilin ne ende nuk kemi fillu me u marr\u00eb plot\u00ebsisht. Popullsia e viktimave t\u00eb tortur\u00ebs dhe keqtrajtimit n\u00eb Shqip\u00ebri \u00ebsht\u00eb i p\u00ebrb\u00ebr\u00eb nga nj\u00eb kombinim i viktimave t\u00eb ish-regjimit komunist dhe viktimave t\u00eb shkeljeve m\u00eb bashk\u00ebkohore. \u00cbsht\u00eb vler\u00ebsuar se m\u00eb shum\u00eb se 40,000 persona ishin t\u00eb n\u00ebnshtruar tortur\u00ebs dhe keqtrajtimit gjat\u00eb regjimit komunist dhe rreth 2000 prej tyre jan\u00eb ende gjall\u00eb. Nd\u00ebr shkeljet q\u00eb kan\u00eb vuajtur ishin paraburgimi i zgjatur n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb arbitrare; puna e detyruar dhe forma t\u00eb ndryshme t\u00eb tortur\u00ebs dhe keqtrajtimit. Edhepse nuk \u00ebsht\u00eb e mundur t\u00eb japim t\u00eb dh\u00ebna t\u00eb sakta p\u00ebr numrin e viktimave bashk\u00ebkohore t\u00eb tortur\u00ebs dhe keqtrajtimit, monitorimi i ARCT-s\u00eb mes viteve 2010-2014 ka identifikuar rreth 1795 persona t\u00eb cil\u00ebt kan pohuar se ndaj tyre \u00ebsht\u00eb p\u00ebrdor\u00eb dhuna gjat\u00eb arrestimit, transportit apo paraburgimit policor. Neni 14 i Konvent\u00ebs kund\u00ebr Tortur\u00ebs (CAT) garanton t\u00eb drejt\u00ebn e viktimave t\u00eb tortur\u00ebs p\u00ebr tu justifikuar, duke p\u00ebrfshir\u00eb d\u00ebmshp\u00ebrblim, kompensim t\u00eb drejt\u00eb dhe adekuat dhe mjetet p\u00ebr rehabilitim t\u00eb plot\u00eb. Kjo e drejt\u00eb \u00ebsht\u00eb p\u00ebrpunuar t\u00ebr\u00ebsisht n\u00eb Komentin e P\u00ebrgjithsh\u00ebm Nr 3, i cili parashikon se sh\u00ebrbimet rehabilituese duhet t\u00eb jen\u00eb n\u00eb dispozicion, t\u00eb p\u00ebrshtatshme dhe menj\u00ebher\u00eb t\u00eb arritshme. Gjat\u00eb ciklit t\u00eb 2-t\u00eb UPR n\u00eb Shqip\u00ebri, nj\u00eb Rekomandimi specifik ishte i nevojsh\u00ebm p\u00ebr autoritetet shtet\u00ebrore shqiptare \u201cIntegrimi i sh\u00ebrbim\u00ebve t\u00eb specializuara dhe holistike t\u00eb rehabilitimit n\u00eb sistemin e sh\u00ebndetit publik\u201d.
Mbipopullimi i burgjeve \u00ebsht\u00eb problemi m\u00eb i madh n\u00eb sistemin penal t\u00eb Serbis\u00eb. \u00cbsht\u00eb pritur q\u00eb t\u00eb arrihen rezultate t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme sipas Strategjis\u00eb p\u00ebr zvog\u00eblimin e mbipopullimit t\u00eb burgjeve n\u00eb Serbi n\u00eb mes t\u00eb viteve 2010 dhe 2015, por kjo nuk ka ndodhur. Serbia ende p\u00ebrballet me probleme t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb institucioneve t\u00eb mbipopulluara penale. Mbipopullia \u00ebsht\u00eb e madhe jo vet\u00ebm n\u00eb konvikte, por edhe n\u00eb fushat tjera q\u00eb jan\u00eb n\u00eb dispozicion p\u00ebr t\u00eb burgosurit, si psh. dhom\u00eb arg\u00ebtimi, dhomat e dit\u00ebs, etj. Edhe pse disa investime jan\u00eb b\u00ebr\u00eb n\u00eb dy viteve t\u00eb fundit \u2013 p\u00ebr t\u00eb rinovuar instalimet sanitare, p\u00ebr riparimin e kulmeve, etj \u2013 objektet e burgut jan\u00eb ende n\u00eb gjendje shum\u00eb t\u00eb keqe. Higjiena \u00ebsht\u00eb larg nga e mjaftueshmja, n\u00eb rradh\u00eb t\u00eb par\u00eb p\u00ebr shkak t\u00eb numrit t\u00eb madh t\u00eb t\u00eb burgosurve dhe t\u00eb nd\u00ebrtesave q\u00eb jan\u00eb n\u00eb shkat\u00ebrrim e sip\u00ebr. T\u00eb dy burgjet jan\u00eb t\u00eb mobiluar dhe t\u00eb pajisura dob\u00ebt, me shtresa e mbulesa, dyshek\u00eb, etj. Kapaciteti aktual n\u00eb institucionet penale \u00ebsht\u00eb 9000 vende, nd\u00ebrsa popullsia aktuale n\u00eb burgjet e Serbis\u00eb sot ka arritur 10.500. Serbia synon q\u00eb ti siguroj\u00eb \u00e7do t\u00eb burgosuri kat\u00ebr metra katror hap\u00ebsir\u00eb, n\u00eb p\u00ebrputhje me rregullat e Bashkimit Evropian, por aktualisht hap\u00ebsira mesatare p\u00ebr t\u00eb burgosurit \u00ebsht\u00eb 1 met\u00ebr katror. Edhe pse rezultate t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme jan\u00eb arritur duke i u falenderuar nj\u00eb vendimi p\u00ebr lirim me kusht dhe n\u00eb vitin 2014, (20 p\u00ebr qind t\u00eb numrit t\u00eb p\u00ebrgjithsh\u00ebm q\u00eb u l\u00ebshuan n\u00eb liri ishte liri me kusht, nd\u00ebrsa jan\u00eb dh\u00ebn\u00eb 1566 sanksione alternative q\u00eb nuk n\u00ebnkuptojn\u00eb t\u00eb shkuar n\u00eb burg), dhe m\u00eb tej ka ende shum\u00eb synime p\u00ebr t\u00eb arritur n\u00eb t\u00eb ardhmen.
Gjithashtu d\u00ebshirojm\u00eb t\u00eb ju njoftojm\u00eb se n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb projektit \u201cNd\u00ebrtimi i shoq\u00ebrive pa tortur\u00eb dhe pand\u00ebshkueshm\u00ebri n\u00eb Ballkanin Per\u00ebndimor\u201d, i mb\u00ebshtetur nga Bashkimi Evropian, do t\u00eb realizohet edhe nj\u00eb film dokumentar, me aspekte relevante n\u00eb luft\u00ebn kund\u00ebr tortur\u00ebs n\u00eb tre shtetet. N\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb, organizatat partnere do ti bashkohen fushat\u00ebs globale p\u00ebr p\u00ebrkrahjen e viktimave t\u00eb tortur\u00ebs.
Sinqerisht,<\/p>\n\n\n\n
Koordinator\u00ebt e projektit
Milan Radoviq
Erinda Bllaca
Sanja Ristiq
Mushegh Yekmalyan<\/p>\n\n\n\n
I\/E nderuar zot\u00ebri\/zonj\u00eb,
\nMe rastin e 26 qershorit \u2013 Dit\u00ebs Nd\u00ebrkomb\u00ebtare n\u00eb P\u00ebrkrahje t\u00eb Viktimave t\u00eb Tortur\u00ebs, organizatat partnere \u2013 Nisma e t\u00eb Rinjve p\u00ebr t\u00eb Drejtat e Njeriut nga Mali i Zi (YIHRMN), Qendra Shqiptare e Rehabiltimit t\u00eb Traum\u00ebs dhe Tortur\u00ebs (ARCT), Nisma e t\u00eb Rinjve p\u00ebr t\u00eb drejtat e njeriut nga Serbia (YIHRSR) dhe K\u00ebshilli Nd\u00ebrkomb\u00ebtar p\u00ebr Rehabilitimin e Viktimave t\u00eb Tortur\u00ebs IRCT, ftojn\u00eb institucionet kompetente n\u00eb Mal t\u00eb Zi, Shqip\u00ebri dhe Serbi q\u00eb t\u00eb respektojn\u00eb t\u00eb drejt\u00ebn e rehabilitimit t\u00eb viktimave t\u00eb tortur\u00ebs dhe p\u00ebr t\u00eb luftuar me efikasitet kund\u00ebr mosnd\u00ebshkimit.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[34],"tags":[],"class_list":["post-4360","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-news"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/yihr.me\/alb\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4360","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/yihr.me\/alb\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/yihr.me\/alb\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yihr.me\/alb\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/yihr.me\/alb\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4360"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/yihr.me\/alb\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4360\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/yihr.me\/alb\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4360"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/yihr.me\/alb\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4360"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/yihr.me\/alb\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4360"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}